Ngôi nhà cổ nhất Sài Gòn
Ngôi
nhà cổ nhất Sài Gòn nằm trong khuôn viên Tòa Giám mục, tọa lạc tại
số 180 Nguyễn Đình Chiểu, quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh. Ngôi nhà
này đã được tu sửa nhiều lần. Lần cuối vào năm 1980, nhưng hình dáng
và vẻ ngoài nguyên thủy của nó cách đây 200 năm vẫn không thay đổi.
Cuối thế kỷ 18, các quan lại triều Nguyễn thường sống trong những
ngôi nhà với kiểu dáng như thế. Ngôi nhà với ba gian, hai chái. Hệ
thống rường ngắn và mái ngói lợp âm dương đã hình thành một kiến trúc
gỗ Việt Nam truyền thống với những bức vách là những thanh gỗ mỏng
được xếp vuông góc. Những vách gỗ này không chỉ giữ vai trò bảo vệ
tốt cho ngôi nhà mà còn là hệ thống thông gió tuyệt vời.
Sau năm 1945, những bức vách gỗ bị mối mọt ăn đã
được thay thế bằng gạch. Trong lần tu sửa vào năm 1980, những người
thợ đã thay phần lõi bên trong của những cột gỗ bị mối mọt ăn bằng
cách đổ bê tông vào. Phần mặt ngoài những cột gỗ này vẫn được giữ
nguyên nên chúng trông vẫn có vẻ cổ xưa. Đồng thời, những người thợ
này cũng đã nâng phần đế cột lên 30cm.
Năm 1790, Nguyễn Ánh, vị Vua cuối cùng của triều
Nguyễn, đã cho xây dựng ngôi nhà này để Giám mục xứ Adran, Pierre
Pigneau de Behaine trú ngụ. Vị Giám mục này đã giúp đở Nguyễn Ánh
trong cuộc chiến tranh chống lại những người nông dân áo vải Tây Sơn.
Chính trong ngôi nhà này, Vị Giám mục này đã dạy học cho Hoàng tử
Cảnh, con trai của Nguyễn Ánh.
Khởi thủy, ngôi nhà tọa lạc gần kênh Thị Nghè, nằm
trong khu vực Thảo cầm Viên hiện giờ. Năm 1799, sau khi Pierre Pigneau
mất, một Giám mục Pháp khác đã đến thay thế và ở trong ngôi nhà, nhưng
giữa những năm 1811 và 1864, do triều đình Huế cấm đạo Công Giáo,
ngôi nhà bị đóng cửa. Trong triều đại Tự Đức, ông Vua này đã ký hòa
ước với Pháp và ngôi nhà được chuyển lại cho Tòa Giám mục và di chuyển
về đường Alexandre de Rhodes, gần nhà thờ Chánh tòa. Năm 1900, cùng
với Tòa Giám mục, ngôi nhà được di chuyển về địa điểm hiện tại. Hiện
nó được sử dụng như nhà nguyện.
Với tình trạng nguyên thủy vẫn được vẫn giữ nguyên,
chúng ta sẽ học hỏi được rất nhiều thứ khi tham quan ngôi nhà cổ đã
được tu sửa rất tốt này. Một số tòa nhà di tích lịch sử của Sài Gòn
không may là đã bị phá hỏng hình dáng nguyên thủy do sự tu sửa quá
tệ.
Địa danh ở Sài gòn
