Sài Gòn ẩm thực, đó là nghệ thuật ăn và uống ở Sài gòn. Nơi đây quy tụ những món ăn mọi miền đất nước, khách sành điệu ẩm thực đã thốt lên: "người ta đã bê món ngon khắp nơi vào Sài Gòn!". Thật vậy, thực đơn của Sài Gòn sáng, trưa, chiều, tối có đầy đủ các món ăn Trung, Nam, Bắc từ bình dân đến sang trọng.

Khách ngoại quốc đến Sài Gòn nhất là khách sành điệu có thể thưởng thức món Châteaubriand, bô bíp tếch, khoai tán, cơm cá chỏm Tây Ban Nha, gà rán Hamburger… Vịt quay Tứ Xuyên, cá Kỳ Lân, Hải sâm hầm thuốc Bắc... hương vị không thua kém gì nơi xuất xứ mà có phần còn ngon hơn nữa.

Việt kiều về thăm quê hương sau những tháng năm dài ăn toàn món "để tủ lạnh" hay "đóng hộp", thấy ngon miệng với món canh chua cá lóc, cá chỏm, cá bông lau, thịt kho tộ, cá kho tộ, mắm chưng...

Sài Gòn bắt đầu vào đêm, bắt đầu bước vào vùng ẩm thực muôn màu. Khu chợ cũ, Công Lý với những nhà hàng Âu nổi tiếng một thời nay đã được hồi phục. Nhà hàng Thiên Nam, Victory, Tài Nam, Mekong… và cả những quán ăn thường ở Sài Gòn đâu có bán bữa ăn Âu Mỹ và các món tự chọn. Đêm Sài Gòn - Chợ Lớn có thể kiếm một món ăn Tây ưa thích thật dễ dàng vừa ý. Những đầu bếp trứ danh của Thành phố đã khéo phối hợp một cách tài tình phong cách Âu và Hoa với gia vị phương Đông không cầu kỳ.

Theo sát món Âu Mỹ là món Trung Hoa. Trước hết phải kể đến bánh bao. Thịt heo băm nhừ, vài miếng lạp xường nhỏ nêm gia vi, tiêu vừa đủ, kèm theo nửa quả trứng vịt hoặc vài trứng cút hấp chín, khói bốc nghi ngút khi mở nắp nồi hấp ra…

Tiệm bánh bao và hủ tiếu bà Cả Cần đã nổi tiếng một thời trước năm 75 và hiện nay vẫn còn thu hút khách sành ăn. Tiệm bánh bao và hủ tiếu bà Cả Cần nằm ở ngã tư đường Nguyễn Tri Phương và Hùng Vương.

Xíu mại là món ăn điểm tâm buổi sáng. Thịt băm nát viên tròn, ngoài bọc một lớp bột mì thường ở nơi khác chỉ là món lót dạ nhưng nhiều tiệm ở Chợ Lớn lại bán về đêm. Xíu mại ăn với bánh mì nướng ròn lại thêm một đĩa há cảo nóng bốc khói kế bên thì thật tuyệt vời.

Người Tàu nổi tiếng về món mỳ. Ở Bình Thạnh và trước nhà thương Phước Kiến lại có món mỳ dầu hào. Tiệm mở cửa từ 17h đến 22h. Khách đến ăn khá đông. Đêm Sài Gòn - Chợ Lớn cũng không thể nào quên mỳ vịt tiềm với đùi vịt hoặc cánh vịt ăn tới đâu ngọt miệng tới đó. Hiện giờ tiệm mỳ loại này nổi tiếng ở Đakao và Nguyễn Tri Phương. Chợ Lớn - còn phải nhấc thêm món mỳ sủi cảo Hà Nội cũng quyến rũ khách không kém ở những quán ăn loại này.

Nhắc đến hủ tiếu thì đủ loại: hủ tiếu Tàu, hủ tiếu Nam Vang, hủ tiếu Mỹ Tho, hủ tiếu gà cá, hủ tiếu bò kho… Hủ tiếu Tàu thì các bạn vào tiệm hủ tiếu của người Hoa nào cũng có, riêng hủ tiếu Nam Vang thì có tiệm Hồng Phát ở Võ Văn Tần, hai ba hiệu có tên ngộ nghĩnh như Lến Húa ở đường An Dương Vương đa số chủ nhân là người ở Campuchia về. Hủ tiếu bà Năm Sa Đéc đêm nào cũng đông khách, giá rẻ mà ngon.

Phở Hiền Vương với những chú gà béo ngậy, nhưng tảng thịt bò lớn treo có lớp trong tủ kính dọc theo đường Hiền Vương (Võ Thị Sáu) và Pasteur. Đây có thể gọi là khu phố phở Sài Gòn. Trong khắp Thành phố hầu như con đường nào cũng có quán phở Bắc mang hơi hướng Hà Nội.

Ở Sài gòn đặc biệt có hai tiệm cơm bán cơm tấm ban đêm nổi tiếng. Ngoài cơm tấm Trần Quý Cáp ăn thay cơm trưa, chiều, tối đã hiện diện gần ba mươi năm, mới đây còn có hệ thống cơm tấm Thuận Kiều. Đã có khoảng 10 tiệm cơm tám Thuận Kiều rải rác từ Chợ Lớn - Sài Gòn - Bình Thạnh…

Cơm gà xá xíu, món này ở khu chợ An Đông và đường Hai Bà Trưng (Tân Định, ăn cơm vẫn xá xíu, gà luộc chấm nước tầu vị yểu có pha thêm xì dầu ăn kèm tương gừng băm nhuyễn với ớt chín thái khoanh. Cơm lại được nấu bằng nước luộc gà trộn thêm chút dầu mè khiến thực khách no rồi mồm vẫn muốn ăn, ăn cơm kèm với đĩa dưa cải chua rất "bắt miệng".

Những quán ăn dân dã giữa lòng Sài Gòn

Mấy năm gần đây, giữa Sài Gòn đã mọc lên nhiều quán ăn bán những món dân dã đặc trưng của từng miền, thu hút khách khá đông. Trước tiên là món ăn xứ Huế: Quán Ngự Bình (số 82 cư xá Nguyễn Văn Trỗi, quận Phú Nhuận) có đủ những món ăn mang đậm hương vị cố đô mà không gian và cách bài trí cũng rất Huế.

Còn về ẩm thực xứ Bắc, có lẽ hương vị một tô phở bốc khói là món sẽ làm nhiều người nhớ đến đầu tiên. Và từ rất lâu, Sài Gòn có nhiều tiệm phở nổi tiếng, bởi đến bây giờ nó đã trở thành món ăn ưa thích của nhiều người chứ không còn là riêng của cư dân xứ Bắc. Ăn phở cũng tùy theo gu của từng người, nhưng có lẽ hiện nay vị phở của quán Dậu ở khu cư xá 288 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, quận 3 được dân ăn phở sành điệu của Sài Gòn cho là ngon nhất.

Muốn ăn những món khác của xứ Bắc, thì đến quán Dáng Xưa ở số 33 Cao Thắng hoặc Hương Xưa ở 84 Bùi Thị Xuân và 43 Lý Tự Trọng. Những nơi này hầu như không thiếu một món gì, kể cả món chả rươi hiếm có và đọt lan chấm tương bần đạm bạc.

Với những món ăn ở xứ Quảng Nam, thì hiện nay quán Phú Hương ở số 21 đường Sao Mai, phường 7, quận Tân Bình, được đa số dân xứ Quảng lập nghiệp ở Sài Gòn cùng có chung nhận xét là “y như rứa”... sau khi đến ăn mì Quảng, cao lầu, cháo gà lòng thả, bún cá ngừ, cá nục cuốn bánh tráng, mít trộn, ruột già xào nghệ... Đến quán Phú Hương không chỉ ăn món Quảng mà còn được nghe những câu nói “đặc Quảng” giữa những thực khách với nhau, thường là thăm hỏi nghe vừa ngồ ngộ, vừa làm cho những người tuy chẳng biết nhau cũng dễ bắt chuyện sơ giao.

Một địa chỉ khác là quán Ngon số 138 Nam Kỳ Khởi Nghĩa. Tuy mới mở nhưng nơi này đang thu hút một lượng khách khá đông từ sáng đến khuya, do quán có những yếu tố khá độc đáo. Quán là một biệt thự nằm giữa trung tâm Sài Gòn, được bài trí nên một khung cảnh hết sức Việt Nam. Với những bụi chuối xanh mướt bao quanh đan dài xen lẫn với cau, một cỗ xe bò nằm ở góc vườn. Gánh bông cúc trắng nằm hờ hững như cô bán hàng vừa đi đâu đó bên một mái ngói cũ kỹ, sàn lót gạch tàu cùng những bộ bàn ghế đen tuyền mang dáng cũ xưa, dễ gợi nhớ trong mỗi người về một chỗ ngồi của những bậc sinh thành.

Hiện nay, tại đây có đến gần cả trăm món ăn thức uống của khắp mọi miền, từ món cơm nắm tép của vùng đồng quê Bắc Bộ đến cơm nếp muối vừng của vùng Tây Bắc xa xôi. Giá cả cũng không đắt là bao, chỉ nhỉnh hơn một vài nghìn đồng so với khi ăn ở một nơi nào đó.

(SGTT)

Phần II: Phố ẩm thực Sài gòn

• Quán bình dân ở Sài gòn
• Món nướng Sài Gòn
• Sài Gòn Qua Các Món Ăn Xưa
• Nem Sài Gòn
• Bữa ăn thuần túy Việt Nam trên đất Sài gòn